قالب وردپرس افزونه وردپرس

تار

 تار از مهترین سازهای زهی زخمه ای (مضرابی) موسیقی ملی است که تقریباً تمام ویژگیهای اصیل و سنتی قومی ایرانی را دارا می باشد. اوج دوران استفاده از این ساز, در عهد قاجار بود.

به قدیمی ترین تارنوازی که می توان, به او به طور مستند اشاره نمود, «آقا علی اکبر خان فراهانی» است که در عهد ناصری می زیست. بعدها استادان دیگری یک به یک آمدند و هر کدام نقشی بر این ساز زدند.

  • تار از دو قسمت کلی تشکیل شده است: کاسه و دسته
  • کاسه تار که مهمترین بخش ساز است, معمولا دو تکه و از جنس چوب فوفل، گردو و توت کهنه ساخته می شود. قسمت فوقانی آن دارای دو حفره کوچک و بزرگ است که به یکدیگر متصل هستند. جنس پوست روی کاسه از پوست بره تودلی می باشد.قسمت کوچک تر کاسه را « نقاره» می گویند.
  • دسته تار (۴۵ تا ۵۰ سانتی متر) که جداگانه ساخته و بعداً به کاسه وصل میشود و بوسیله قطعات شاخ یا استخوان شتر تزیین می شود. تعداد ۵ پرده از جنس روده گوسفند بر روی دسته تار بسته می شود.

اجزای تار

امروزه تعداد پرده ها (دستان) در تار ۲۸ عدد است که باید با اندازه های متفاوت ولی مشخص روی دسته بسته شود.

خرک تار که معمولاً از شاخ گوزن است, بر روی پوست کاسه قرار می گیرد و شش سیم از روی آن عبور کرده و به گوشیها بسته می شود. شش سیم تار عبارتند از دو سیم سفید (پایین) که همصدا کوک می شوند, دو سیم زرد (همصدا), یک سیم سفید نازک (به نام «زیر») و بالاخره یک سیم زرد (بم), که معمولاً دو سیم آخر را به فاصله یک اکتاو کوک می کنند.

تار در گذشته دارای ۵ سیم بود و «درویش خان» برای اولین بار سیم ششم را به آن افزود. فاصله سیمهای همصوت سفید, نسبت به سیمهای زرد غالباً «چـهارم» و سیمهای سفید نسبت به سـیم بم, مـعمولاً فاصله یک اکـتاو (هفتم) را تشکـیل می دهند. به این ترتیب اگر سیمهای همصدای سفید را «دو» کوک کنیم, سیمهای زرد باید غالباً «سل» و سیم بم «دو» یا «ر» کوک شوند.بدیهی است که کوک تار, ممکن است در دستگاهها و آوازهای مختلف تغییر کند.

حجم صدادهی این ساز, نسبتا زیاد و از حیث گستردگی نوازندگی, تقریبا کامل است, به طوریکه دارای تمام فواصل کروماتیک مخصوص موسیقی ایرانی است.تار با مضرابی کوچک (زخمه) از جنس برنج به طول تقریبی ۳سانتی متر, نواخته می شود به طوریکه قسمتی از نصف طول مضراب, برای آنکه در دست نوازنده راحت قرار گیرد, با موم پوشیده می شود.

تار صدای بسیار زیبا و دلنشینی دارد که مونس انسان در تنهایی است. این ساز از عهده تکنوازی و همنوازی (حتی در ارکسترهای بزرگ), به خوبی بر می آید. البته به پیشنهاد علینقی وزیری, «تار آلتو» (که سیمهای آن یک چهارم از تار معمولی بم تر است) و همچنین «تار سوپرانو» (که یک پنجم بالاتر از تارهای معمولی کوک می شود), برای اجرا در ارکسترها, ساخته شد که هنوز هم کم و بیش از آن استفاده می شود.

Darvishkhan
یحیی خان

مشهورترین تارسازان عبارتند از: 

یحیی که مشهورترین و کاملترین تارها را می ساخت و همچنین استاد فرج الله، ملکم، شاهرخ، استاد سید جواد چایچی.

تار لطفی
محمد رضا لطفی

بزرگترین نوازندگان تار از گذشته تا اکنون عبارتند از:

میرزاحسینقلی، میرزا عبدالله درویش خان، مرتضی نی داوود، حسین بیگچه خانی،  جلیل شهناز،  فرهنگ شریف، هوشنگ ظریف،  محمدرضا لطفی،  محمد علیزاده.

درباره ی حمید جهرمی نژاد

بنده حمید جهرمی نژاد فوق لیسانس مهندسی حمل و نقل دریایی از دانشگاه امیر کبیر هستم. اهل شیراز و در حال حاضر کارمند اداره کل بنادر و دریانوردی استان هرمزگان می باشم. با توجه به علاقه ای که به موسیقی (بخوصوص موسیقی سنتی) داشتم از دوران جوانی با انواع سازهای موسیقی آشنایی پیدا کردم. با توجه به چپ دست بودن و مشکلات مالی برای رفتن به کلاسهای آموزشی، در یادگیری و نواختن سازهای مورد علاقه ام (سنتور و ویولن) موفقیتی حاصل نشد ولی از سر علاقه ای که به انواع ساز داشتم، با سعی و تلاش فراوان خود و همسرم، توانستیم در مردادماه 1396 فروشگاه موسیقی آوا را تاسیس نماییم. ارائه خدمت به هنرمندان و هنر دوستان عزیز در بندرعباس افتخار ماست.

مطلب پیشنهادی

کمانچه

   کمانچه, سازی است شهری و جزو گروه سازهای زهی آرشه ای محسوب می شود. …

دیدگاهتان را بنویسید